مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی
استان گلستان از ثبت جهانی هنر سوزن‌دوزی ترکمن به‌عنوان ششمین اثر جهانی
استان گلستان خبر داد.
به‌گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی،
گردشگری و صنایع‌دستی گلستان، محمدجواد ساوری روز پنجشنبه 10 آذرماه 1401
با اعلام این خبر گفت: در چهارمین روز از هفدهمین نشست کمیته بین‌الدولی
پاسداری از میراث‌فرهنگی ناملموس در شهر رباط مراکش از ۶ تا ۱۲ آذرماه ۱۴۰۱
در حال برگزاری است، هنر سوزن‌دوزی ترکمن (ترکمن‌دوزی) به‌عنوان بیستمین
عنصر میراث‌فرهنگی ناملموس کشورمان مشترک با ترکمنستان به ثبت جهانی رسید.
مدیرکل
میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گلستان خاطرنشان کرد: هنر
سوزن‌دوزی ترکمن به‌عنوان ششمین اثر بعد از میراث جهانی قابوس، کمانچه
ایرانی (کمانچه ترکمن)، دوتار ایرانی (دوتار استان گلستان)، جنگل‌های
هیرکانی و راه‌آهن سراسری ایران به ثبت جهانی رسیده است.
وی
گفت: ضمن تبریک این مهم به مردم شریف ایران‌زمین و استان گلستان، کمال
تشکر را از تلاش‌ها و مساعدت‌های وزیر محترم میراث‌فرهنگی، گردشگری و
صنایع‌دستی، استاندار محترم گلستان و مسئولین، سمن‌ها، هنرمندان و صنعتگران
صنایع‌دستی و همکارانم در وزارت و معاونت میراث‌فرهنگی و دفتر ثبت آثار
استان که در این امر ایفای نقش کردند دارم.
ساوری
بیان کرد: سوزن‌دوزی تركمن یا سیاه دوزی که نوع دوخت آن زنجيره فشرده و
بسيار ريز است، در زبان تركمنی به آن سانجيم می‌گويند و بيشتر از نقوش
هندسی و قرينه به‌صورت ذهنی بهره می‌گيرند.
وی
اضافه کرد: گلدوزی مصور تركمن از زمان سكاها رايج بوده است و آنچه معلوم
است اين است كه تركمن‌ها از قدیم‌الایام به تهيه ابريشم كه به‌عنوان ماده
اصلی سوزن‌دوزی تلقی می‌شود پرداخته و دختران و زنان لباس‌های خود را با
نخ‌های ابريشمين كه بارنگ‌های طبيعی رنگرزی می‌شد، سوزن‌دوزی می‌کرده‌اند و
اين امر از نغمه‌های زنان تركمن و در ادبيات شفاهی آن به‌وضوح مشخص است.
مدیرکل
میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گلستان در ادامه گفت: هنر
سوزن‌دوزی ترکمن در تزئین لباس‌های زنان و مردان و کودکان، رودوزی بقچه و
بند آن برای جهيزيه دختر يا پسر، قاب‌ها، آيینه، شانه، لباس عروسی برای
عروس و داماد، حلقه تاهل زنان، مچ‌بند، گردن بند، کیف لوازم‌آرایشی،
رومیزی، کوسن/بالش، روتختی، آویزهای دیواری، کیف پول/کیف/کوله‌پشتی زنانه و
… تجلی می‌یابد. امروزه، این هنر برای دکوراسیون خانه‌های معاصر نیز
استفاده می‌شود.
وی خاطرنشان کرد: این
عنصر عمدتاً در استان‌های خراسان شمالی و گلستان به‌ویژه در گنبدکاووس،
بندر ترکمن، آق‌قلا، کلاله، گمیشان، مراوه‌تپه و روستاهای اطراف آن رواج
داشته و درعین‌حال هنری شناخته‌شده در سطح کشور است.
ساوری یادآور شد: پرونده ثبت جهانی دیوار بزرگ گرگان نیز در حال تهیه است و ان شا الله ما شاهد ثبت جهانی این اثر فاخر باشیم.
